30. Dönem Grup Toplu İş Sözleşmesi (121-130 Madde)
MADDE 121- İŞ MÜDDETLERİ
a) Yıllık imalat programlarının normal mesai içinde karşılanması esas olup, akdi tatil ve fazla saatlerde çalışma sureti ile yaptırılamaz.
Zaruret hallerinde veya fevkaladeden yapılacak imalat, verilecek emirlerle normal çalışma saatlerinde karşılanamadığı takdirde akdi tatil ve fazla çalışma suretiyle yaptırılabilir.
b) Yıllık imalat programlarının uygulanmasında işçinin veya işçilerin kusuru olmaksızın meydana gelen elektrik kesilmesi, makina arızası ve benzeri teknik arızalardan veya hammadde temin edilememesinden dolayı işçiye iş verilmediği hallerde; işçinin işveren vekilinin emrinde ve verilecek işi bekleyerek hazır bulunması halinde boş geçen süreye ait ücreti işçinin kök saat ücreti üzerinden, işveren vekili tarafından başka bir hizmetin yapılması için görevlendirilmesi halinde ve sözleşme gereği oluşturulan kurullarda görevlendirilen işçilere de (yılda 30 günü geçmemek üzere) bu süre için kendi grubunun ücreti üzerinden ödenir. (Zorlayıcı sebepler hariç.)
MADDE 122- MUVAKKATEN YAPILAN MAMULLER
İşyerinin başlıca ve devamlı imalatı haricinde olup geçici ihtiyaçları karşılamak üzere; muaddeli bulunmayan mamuller ile tamirat işlerinin saat ücretli işçilere yaptırılması esastır.
Ancak, bu işlerin icap, özellik ve miktarına göre parçabaşı ücret sistemi ile yapılması gerekiyorsa; işyeri muaddel tespit komisyonunca düzenlenecek muvakkat ücret takdir tutanaklarına göre ücretleri, işveren vekilinin onayından sonra ödenir.
Parçabaşı ücret sistemi ile yapılması gerekmiyorsa aynı işler, işçilerin saat ücreti esasına göre yaptırılır ve işçi ücretleri işçilerin çalışılan gün ve saatleri dikkate alınarak, çalışılmış bir ay önceki aylık ortalama ücreti üzerinden ödenir. Bu uygulama aynı işçi için, muvaffakati dışında yılda 3 ayı geçemez.
Bu takdirde; muvakkat ücret takdir tutanakları ve bu tutanaklara göre ödenen işçilik ücret toplamları ile ait oldukları imalat miktarı ve işçilik müddetlerini gösteren listeler 3 ayda bir Bakanlığa gönderilir.
MADDE 123- ÖZELLİK ARZEDEN İŞLER
Parçabaşı ücret sisteminde tespit edilen muaddellerin “iş bölümleri” hanesindeki iş çeşitlerinin bir veya birkaçı;
a) Parçabaşı işçileri dışındaki işçilere yaptırılıyorsa,
b) İşyerinde temin edilemeyen işçilik dışarıdan yaptırılacak ise,
c) İmalat haddeye tutulmuş ise,
bu iş çeşitleri sütunlarındaki ücretler işçilere ödenmez ve mamulün toptan ücretinden bu ücretler indirilerek kalan ücret üzerinden ödeme yapılır.
MADDE 124- KALİTE KONTROLÜ VE SORUMLULUK
Parçabaşı ücret sisteminde işin yapılmasındaki teknik kontrolden ve işin sadece bu işe ayrılan personel tarafından yapılmasından, kalite kontrollerinden; bizzat işi yapan ekipbaşı, kısım şefi, ustabaşı ve atölye şefi ile işveren vekilinin görevlendireceği kimseler müteselsilen sorumludurlar.
Yapılan mamullerin evsaf ve kalitesi, muaddel belirlenirken yapılan numunenin evsaf ve kalitesine göre kontrol edilir. Muaddel belirlenirken yapılan numune muaddel komisyonunca mühürlenir. Numunenin özellikleri bir tutanakla numune üzerine yapıştırılır. Tutanağın bir nüshası komisyonun sendikaca belirlenen üyesine verilir.
Yapılan hatanın düzeltilmesi mümkün değilse zarar;
a) Ferdi parçabaşı ücret sisteminde zarara sebep olan işçiye,
b) Grup parçabaşı ücret sisteminde zarara sebep olan gruptaki işçi veya işçilere,
c) Bu işleri kontrolden sorumlu olan nezaretçilere,
kasıtları veya ihmalleri nispetinde aşağıdaki esaslar dahilinde işveren vekilinin yazılı emri ile ücretlerinden uygun taksitlerle kesilerek ödettirilir.
Yapılan kalite kontrolünde hatalı olduğu bildirilen imalata, işi yapan tarafından itiraz edildiği takdirde; tayin edilen sorumluluk sırasındaki kontrole yetkili olanlar tarafından sıra ile (işveren vekili hariç) durum tetkik edilir.
Ayrı iki kademeden aynı hükümle geçen kararlara işi yapan tarafından itiraz edildiği takdirde, durum Zayi Ziyan Tespit Kurulunca incelenir. Kurul kararı işi yapanın aleyhinde ise zarar tazmin ettirilir. Kasıt ve ihmali görülenler hakkında da sözleşme hükümleri uygulanır.
MADDE 125- PARÇABAŞI ÜCRET SİSTEMİNİN UYGULANMASI
Parçabaşı ücret sistemi ile mefruşat, çadır, saraç, teçhizat, kundura atölyelerinde çalışan işçilere ait iş sıralama kök saat ücretlerini gösterir cetveller eklidir.
MADDE 126- GENEL İLKE
Orduevleri işyerlerinde işin ve işyerinin özelliğinden ötürü bu bölümde düzenlenen hükümler uygulanır.
Orduevleri işyerlerinde bu bölümde düzenlenemeyen hususlarda bu sözleşmenin diğer hükümleri uygulanır.
MADDE 127- İŞE ALMA
Orduevlerine işçi alınmasında bu toplu iş sözleşmesinin “İş Sözleşmelerinin Yapılması” başlıklı 21. maddesi hükümleri uygulanır.
Şu kadar ki deneme, kesin kabul ve ücret takdiri aşağıdaki şekilde yapılır:
Seçme sınavında başarı gösterip gerekli belgeleri tamamlayanlar, aşağıdaki madde esaslarına göre tespit edilen ücret dereceleriyle denenmek üzere işe başlatılırlar.
Deneme süresi en çok 3 aydır. Bu süre hiçbir şekilde aşılamaz. Deneme süresi içinde ve sonrasında işveren vekili ve işçi, iş sözleşmesini her zaman tazminatsız olarak feshedebilirler.
MADDE 128- ÜCRET DERECELERİ, KESİN KABUL VE ÜCRET TESPİTİ
“Orduevi işçilerinin saat ücretleri cetveli” Ek-2’dedir.
Orduevlerine alınacak işçilerden; deneme süresi sonunda hakkında olumlu kanaat belgesi düzenlenenlerin kesin kabulü yapılır. Çalışma hayatını gösterir çalışma belgelerinin geçerliliğini Sosyal Güvenlik Kurumu prim ödeme belgesi ile kanıtlamak zorundadırlar.
a) Mesleğinde çalışma hayatı olmayanlardan;
- İlkokul mezunları 1’inci ücret derecesinden işe başlatılır; deneme süresi sonunda 2’nci ücret derecesinden kesin kabulü yapılır.
- Ortaokul ve dengi okul mezunları 3’üncü ücret derecesinden işe başlatılır; deneme süresi sonunda 4’üncü ücret derecesinden kesin kabulü yapılır.
- Lise ve dengi okul mezunları 5’inci ücret derecesinden işe başlatılır; deneme süresi sonunda 6’ncı ücret derecesinden kesin kabulü yapılır.
- Otelcilik ve Turizm Meslek Lisesi mezunları 10’uncu ücret derecesinden işe başlatılır; deneme süresi sonunda 11’inci ücret derecesinden kesin kabulü yapılır.
- Otelcilik ve Turizm Meslek Yüksek Okulu ve Aşçılık Meslek Yüksek Okulu mezunları 13’üncü ücret derecesinden işe başlatılır; deneme süresi sonunda 14’üncü ücret derecesinden kesin kabulü yapılır.
b) Mesleğinde en az dört yıllık çalışma hayatı olanlardan;
- İlkokul mezunları 3’üncü ücret derecesinden işe başlatılır; deneme süresi sonunda 4’üncü ücret derecesinden kesin kabulü yapılır.
- Ortaokul ve dengi okul mezunları 5’inci ücret derecesinden işe başlatılır; deneme süresi sonunda 6’ncı ücret derecesinden kesin kabulü yapılır.
- Lise ve dengi okul mezunları 7’nci ücret derecesinden işe başlatılır; deneme süresi sonunda 8’inci ücret derecesinden kesin kabulü yapılır.
c) Mesleğinde en az beş yıllık çalışma hayatı olanlardan;
- Otelcilik ve Turizm Meslek Lisesi mezunları 13’üncü ücret derecesinden işe alınır; deneme süresi sonunda 14’üncü ücret derecesinden kesin kabulü yapılır.
- Otelcilik ve Turizm Meslek Yüksek Okulu ve Aşçılık Meslek Yüksek Okulu mezunları 16’ncı ücret derecesinden işe başlatılır; deneme süresi sonunda 17’nci ücret derecesinden kesin kabulü yapılır.
ç) Mesleğinde en az sekiz yıllık çalışma hayatı olanlardan;
- İlkokul mezunları 5’inci ücret derecesinden işe başlatılır; deneme süresi sonunda 6’ncı ücret derecesinden kesin kabulü yapılır.
- Ortaokul ve dengi okul mezunları 7’nci ücret derecesinden işe başlatılır; deneme süresi sonunda 8’inci ücret derecesinden kesin kabulü yapılır.
- Lise ve dengi okul mezunları 9’uncu ücret derecesinden işe başlatılır; deneme süresi sonunda 10’uncu ücret derecesinden kesin kabulü yapılır.
d) Mesleğinde en az 12 yıllık çalışma hayatı olanlardan;
- İlkokul mezunları 7’nci ücret derecesinden işe başlatılır; deneme süresi sonunda 8’inci ücret derecesinden kesin kabulü yapılır.
- Ortaokul ve dengi okul mezunları 9’uncu ücret derecesinden işe başlatılır; deneme süresi sonunda 10’uncu ücret derecesinden kesin kabulü yapılır.
- Lise ve dengi okul mezunları 11’inci ücret derecesinden işe başlatılır; deneme süresi sonunda 12’nci ücret derecesinden kesin kabulü yapılır.
e) Ekip şefi, aşçıbaşı, aşçı, soğuk mezeci, pastacı, şef garson, barmen meslek kollarından işe alınacak işçiler; ilgili Bakanlıkça turizm belgesi verilen tesislerde alınacağı meslek kolunda en az 4 yıl, birinci sınıf tesislerde en az 6 yıl çalışmış olmaları koşuluyla; işveren vekilinin teklifi ile Genelkurmay Başkanlığına doğrudan bağlı orduevleri için Genelkurmay Başkanlığının, diğer orduevleri için T.C. Milli Savunma Bakanlığının onayı ile ek ücret cetvelinden takdir edilen herhangi bir ücret derecesinden işe başlatılırlar.
f) Orduevleri dışındaki bir işyerine nakledilen işçilerin saat ücretleri, bu işçiler nakledildikleri işyerinde işe girmiş olsalardı ulaşacakları ücret dereceleri esas alınarak saptanır. Saptanan bu ücret önceki işyerindeki ücretinin altında olamaz ve tavan ücreti aşamaz.
Diğer işyerlerinden orduevine nakledilen işçilerin ücretleri de orduevinde işe girmiş olsalardı ulaşacakları ücret derecesi esas alınarak saptanır. Saptanan bu ücret önceki işyerindeki ücretinin altında olamaz ve tavan ücreti aşamaz.
MADDE 129- ÇALIŞMA KOŞULLARI
İşyerlerinin özelliği nedeni ile Orduevlerinde haftalık çalışma süresi 5 gün ve 45 saattir.
Bu işçilerin hafta tatili, işin özelliği dikkate alınarak hafta içinde kullandırılabilir. Hafta tatilinden önceki gün akdi tatil günüdür.
MADDE 130- İDARECİ PRİMLERİ
Bu toplu iş sözleşmesinin “Primler” başlıklı 52. maddesinde düzenlenen işçi idareci primlerinden orduevlerinde; aşçıbaşı, ekip şefi ve lokanta şefleri “B” grubu, kısım şefleri ve şef garsonlar “C” grubu idarecilik primi alırlar.