Türk Harb-iş Sendikası Ana Tüzük İkinci Bölüm Sendikanın Amacı, Yetkileri ve Çalışma Yöntemi
Madde 4 – Sendikanın Amacı
Sendika, üyelerin ekonomik ve sosyal hak ve menfaatlerini koruma ve geliştirme amacı taşır.
Bu amacın gerçekleştirilmesi için çalışmanın herkesin hakkı ve görevi olduğu bilinciyle; çalışanların insanca yaşamasını, çalışma hayatının kararlılık içinde geçmesini, iş güvencesi ve iş güvenliğinin sağlanmasını, işsizliğin önlenmesini, çalışanların gücüne ve cinsiyetine uygun olmayan işlerde çalıştırılmamalarını, sosyal güvencelerinin sağlanmasını, dinlenme haklarını, kültürel ve ekonomik haklarının geliştirilmesini, emeğin toplum içindeki değerinin korunmasını, sendika içi demokrasinin en geniş anlamda sınırsız ve kesintisiz işlemesini, çalışanların söz ve karar sahibi olmasının önündeki engellerin kaldırılmasını amaçlar.
Sendika; devletin ülkesi ve milleti ile bölünmez bütünlüğünün korunması ve Atatürk ilkelerinin yaşatılması doğrultusunda, demokratik ilkelerden sapmadan faaliyet gösterir.
Üyelerin emekleri karşılığında temel hak ve özgürlüklerini gerçekten kullanabilecekleri; dinlenme, seyahat, bilim ve sanatı öğrenme, sağlıklı yaşama haklarını gerçekleştirecek; çağdaş yaşama olanaklarını sağlayacak bir ücret düzeyine erişmeleri için çalışır.
Emeğin en yüce değer olduğu göz önüne alınarak, millî gelirin paylaşımının bu ilke doğrultusunda gerçekleştirilmesi için çaba gösterir.
Sendika; dil, ırk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din ve mezhep farkı gözetilmeksizin tüm çalışanların barış, özgürlük, sosyal adalet, sosyal güvenlik ve insan haklarının yaşama geçirilmesi için birlikte mücadele vermelerine katkıda bulunur.
Tüm dünya çalışanlarının bu amaçlarla bütünleşmesi ve güç birliği yapması için çalışır.
Sendika, sendikal hak ve özgürlüklerin tüm toplumsal alanlarda gerçekleşecek demokratikleşme ile birlikte gelişeceğine inanır. Demokratikleşmenin, üyelerinin bilinçli, kararlı ve ısrarlı mücadelesi sonucunda oluşacağı bilinciyle; üyelerinin bu yönde bilinçlenmesi ve yılmadan mücadele etmesi için gerekli her türlü çabayı gösterir.
Madde 5 – Sendikanın Yetkileri
Sendika, yasa ve mevzuattan doğan hak ve yetkilerini kullanmanın yanında;
a) Toplu iş sözleşmesi akdetmek,
b) Toplu iş uyuşmazlıklarının ilgili mahkemelerine ve diğer tüm yargı organlarına, arabulucuya, hakeme ve kurullara başvurmak, görüş bildirmek ve istemde bulunmak,
c) Çalışma hayatından, mevzuattan, toplu iş sözleşmesinden, örf ve adetlerden doğan hususlarda; temsilen veya yazılı başvuru üzerine, hizmet akdinden, nakliye ve neşir sözleşmelerinden doğan haklar ile sigorta haklarında üyelerini ve mirasçılarını temsilen dava açmak ve bu münasebetle açılan davalarda husumete ehil olmak,
d) Greve karar vermek ve grevi idare etmek,
e) Çalışma hayatı ile ilgili uluslararası örgütlere üye olmak, üyelikten ayrılmak; üyesi bulunduğu uluslararası örgütlere delege, temsilci ve gözlemci göndermek,
f) Yasa ve uluslararası anlaşma hükümlerine göre toplanan kurullara temsilci göndermek; işyeri sendika temsilcilerinin seçim esaslarını da belirleyecek temsilciler yönetmeliğini hazırlamak,
g) Faaliyette bulunduğu işkolu ve işyerlerinde çalışan işçileri sendika ilkeleri doğrultusunda örgütlemek,
h) Tüzel kişi olarak genel hükümlere göre sahip olduğu yetkileri kullanmak,
i) Çalıştırmaya dayalı hukuki ilişkilerde sosyal sigortalar, emeklilik ve benzeri hakların kullanılmasıyla ilgili olarak üyelerine ve mirasçılarına adli yardımda bulunmak,
j) Üyelerin mesleki bilgilerini artıracak, millî tasarruf ve yatırımın geliştirilmesine, reel verimliliğin artırılmasına hizmet edecek kurs ve konferanslar düzenlemek; sağlık ve spor tesisleri, kütüphane ve basım işleri ile ilgili gerekli tesisleri kurmak; işçilerin boş zamanlarını iyi değerlendirmeleri için imkânlar sağlamak,
k) Bağışta bulunmamak kaydıyla; evlenme, doğum, hastalık, ihtiyarlık, ölüm, sakatlık, işsizlik gibi hâllerde yardım ve eğitim amaçlı sandıklar kurulmasına; nakit mevcudunun yüzde 5’inden fazla olmamak koşuluyla kredi vermek suretiyle yardımcı olmak,
l) Bağışta bulunmamak kaydıyla üyelerinin kooperatif kurmalarına yardımcı olmak ve nakit mevcudunun yüzde 10’unu geçmemek koşuluyla kooperatiflere kredi vermek,
m) Üyelerinin mesleki eğitim, bilgi ve tecrübelerini yükseltmek için çalışmak; teknik ve mesleki eğitim tesisleri kurmak,
n) Genel Kurul kararıyla, nakit mevcudunun yüzde 40’ını geçmemek koşuluyla sanayi ve ticaret kuruluşlarına yatırım yapmak,
o) Nakit gelirinin yüzde 5’ini geçmemek üzere sosyal amaçlı harcamalar yapmak,
p) Çalışanların dayanışmasının gereklerini yerine getirebilmek için işkolunda ve diğer işkollarındaki çalışmalara etkin olarak katılmak; bu amaçla ulusal ve uluslararası alanda demokratik örgütlerle iş birliği yapmak,
r) Yangın, su baskını, deprem gibi tabii afetlerin meydana gelmesi hâlinde; üyelik şartı aranmaksızın, nakit mevcudunun yüzde 10’unu aşmamak kaydıyla doğrudan veya yetkili makamlar aracılığıyla afete uğrayan bölgelerde konut, sağlık ve eğitim tesisleri yapmak ya da bu amaçla kamu kurum ve kuruluşlarına ayni ve nakdi yardımda bulunmak.
Sendika, faaliyetlerinden yararlandırmada üyeleri arasında eşitliğe uymak zorundadır.
Madde 6 – Sendikanın Çalışma Yöntemi
Sendika, amaçlarını gerçekleştirmek üzere Anayasa’nın koyduğu demokratik ilkelere ve bu ilkelere uygun olarak çıkarılan yasalara ve demokratik prensiplere bağlı kalır.