30. Dönem Grup Toplu İş Sözleşmesi (51-60 Madde)
MADDE 51 – ÜCRETLER VE ÖDEME ŞEKİLLERİ
a- İşçilik ücretleri, işyerinin ve işin özelliğine göre genel olarak saat ücreti veya parça başı ücret şekillerinden biriyle ayda bir ödenir.
Ücret ödeme gününde işçiye ücret pusulası verilir.
Saat ücretleri ve parça başı kök saat ücretlerini gösteren cetveller sözleşmenin ekindedir.
b- İşyerlerinde ücretler en geç çalışılan ayın son günü olan ayın 14’ünde ödenir. Arızi hallerde ücretler 14’ünü takip eden 3 işgünü içinde ödenir. Ücret ve ikramiyelerin ATM aracılığı ile ödenmesi halinde, ilgili bankalarla yapılacak anlaşmalarda öncelikle ücreti tamamını bir defada ödeyecek şekilde kart veren bankalar tercih edilir.
İşçinin ücret hesabında herhangi bir hata olması halinde, müracaat eden işçinin bordrosu en geç 5 işgünü içinde düzeltilerek doğru ödeme yapılır. Aylık puantaj cetvelleri kapandıktan sonraki tarihlerde ücrete hak kazandırmayan izin, istirahat gibi nedenlerle eksik çalışması olan işçilerin bordrolarda tam gösterilen bu çalışmaları, takip eden ayın ücretlerinden düşülerek mahsup işlemi yapılır.
c- Bu sözleşme gereğince birden fazla farklı (zamlı) ücrete ve prime (fazla mesai ücreti dâhil) hak kazanan işçilere bu ödemeler, ücret cetvelindeki esas ücret üzerinden ayrı ayrı hesaplanıp esas ücretine eklenerek yapılır.
MADDE 52 – PRİMLER
a- Seyir ve Tecrübe Primi
Verilmesini gerektiren sebeplerin geçici olarak ortadan kalkması halinde kalktığı sürece kesilmek, devamlı olarak ortadan kalkması halinde tamamen kesilmek, müktesep bir hak sayılmamak ve başkaca bir ödemeyi etkilememek üzere:
- Denizaltı overhollerinin yapıldığı galeri içinde meslek ve branşları gereği çalışan işçilerin galerideki fiilî çalışma sürelerine,
- Gemilerin overhol giriş ve çıkış seyir tecrübesine katılan işçilerin seyirde geçirdikleri sürelere,
- Sabit ve hareketli kanatlı hava araçlarının uçuş tecrübesine katılan işçilerin uçuş tecrübesinde geçirdikleri sürelere ilişkin fiilî çalışma süreleri için %10 seyir ve tecrübe primi ödenir.
b-
- Dönem İşletme Toplu İş Sözleşmesinin 52. maddesinin (b) fıkrasının uygulanmasına aynen devam edilir.
c- Kısa Çalışma Primi
Verilmesini gerektiren sebeplerin geçici olarak ortadan kalkması halinde kalktığı sürece kesilmek, devamlı olarak ortadan kalkması halinde tamamen kesilmek, müktesep bir hak sayılmamak ve başkaca bir ödemeyi etkilememek üzere;
“Sağlık Kuralları Bakımından Günde Azami Yedi Buçuk Saat veya Daha Az Çalışılması Gereken İşler Hakkında Yönetmelik” kapsamında istihdam edilen işçilerin fiilî çalıştırma sürelerine %14 kısa çalışma primi ödenir.
ç- Verimliliği Teşvik Primi
Verilmesini gerektiren sebeplerin geçici olarak ortadan kalkması halinde kalktığı sürece kesilmek, devamlı olarak ortadan kalkması halinde tamamen kesilmek, müktesep bir hak sayılmamak ve başkaca bir ödemeyi etkilememek üzere; işçilerin çalıştırıldıkları günler için işbaşında kaldıkları her saat başına saat ücretlerinin %23’ü oranında verimliliği teşvik primi ödenir.
Parça başı ücret sistemiyle çalıştırılan işçilerden onaylanmış maddelerle belirlenmiş günlük verimi verenler ile muvakkaten yapılan mamullerde çalışanlar, kök saat ücreti esas alınarak bu primden yararlandırılırlar.
d- İdareci Primi
Verilmesini gerektiren sebeplerin geçici olarak ortadan kalkması halinde kalktığı sürece kesilmek, devamlı olarak ortadan kalkması halinde tamamen kesilmek, müktesep bir hak sayılmamak ve başkaca bir ödemeyi etkilememek üzere; bu toplu iş sözleşmesinin “İşçi İdarecileri ve Görevleri” başlıklı 59. maddesi hükümleri uyarınca:
- A grubu işçi idarecisi olarak görevlendirilenlerin fiilî çalışma sürelerine %14,
- B grubu işçi idarecisi olarak görevlendirilenlerin fiilî çalışma sürelerine %9,
- C grubu işçi idarecisi olarak görevlendirilenlerin fiilî çalışma sürelerine %6,
oranında idareci primi ödenir.
İdareci primleri, posta veya ekip sisteminin devam etmesi şartıyla işveren tarafından şehir içi veya dışı görevler ile verilen her türlü görev süresi ile herhangi bir nedenle posta/ekiplerin kaldırılması hâlinde; toplu iş sözleşmesi ile belirlenen kişi sayısının altına düşmesi durumunda da ödenmeye devam edilir.
e- Vardiya Primi ve Vardiyalı Çalışmayı Destekleme Primi
Verilmesini gerektiren sebeplerin geçici olarak ortadan kalkması halinde kalktığı sürece kesilmek, devamlı olarak ortadan kalkması halinde tamamen kesilmek, müktesep bir hak sayılmamak ve başkaca bir ödemeyi etkilememek üzere:
- Bu toplu iş sözleşmesinin “Normal Çalışma Süresi” başlıklı 25. maddesinin (a) fıkrasının (3) numaralı bendine göre çalıştırılan vardiyalı işçilerin 06.00–20.00 saatleri arasındaki çalışmalarına %10 vardiya primi ödenir.
- Şu kadar ki, vardiyalı çalışmanın doğasından kaynaklanan nedenle haftanın 6’ncı gününde de çalışma olduğu takdirde, bu şekilde çalışan işçilerin haftalık toplam çalışma sürelerinin 37,5 saat ile 45 saat arasındaki bölümü için %35 vardiyalı çalışmayı destekleme primi uygulanır.
Bu toplu iş sözleşmesinin imza tarihinden geçerli olmak üzere; işçinin çalıştığı vardiya postasının öne alınarak değiştirilmesi (7’nci günde çalıştırılmak suretiyle artırılması) hâlinde ise bu prime ek olarak işçinin kendi saat ücreti de ödenir. Bu çalışma nedeniyle fazla çalışma ücreti talebiyle dava açan işçiden; yapılan bu ödemeler, ödemenin yapıldığı tarihten itibaren yasal faiziyle birlikte defaten geri alınır.
f- Gece Çalışma Primi
Verilmesini gerektiren sebeplerin geçici olarak ortadan kalkması halinde kalktığı sürece kesilmek, devamlı olarak ortadan kalkması halinde tamamen kesilmek, müktesep bir hak sayılmamak ve başkaca bir ödemeyi etkilememek üzere; işçilerin 20.00–06.00 arasındaki her bir saatlik çalışmaları için %20 gece çalışma primi ödenir.
g- Prim ödemelerinde fiilî çalışma sayılan süreler
Bu maddede belirtilen primlerin ödenmesinde;
- İşçinin işinde ve işverenin her an buyruğuna hazır bir halde bulunmakla beraber çalıştırılmaksızın ve çıkacak işi bekleyerek boş geçirdiği süreler,
- İşçinin işveren vekili tarafından işi ile ilgili başka bir yere gönderilmesi veya işverenle ilgili başka bir yerde meşgul edilmesi suretiyle asıl işini yapmaksızın geçirdiği süreler,
- İşçilerin işveren vekillerince işyerinden başka bir yerde çalıştırılmak üzere gönderilmesi halinde yolda geçen süreler,
- İş yeri içinde vizitede ve periyodik tıbbî muayenede geçen sürelerin azami normal mesai bitim saatine kadar olan süreleri,
- İş yeri sendika temsilci ve baştemsilcilerinin bu toplu iş sözleşmesinin “Sendikal İzinler” başlıklı 64. maddesinin (a) ve (b) fıkraları uyarınca işyeri içinde geçirdiği “baştemsilci” ve “temsilci” izinleri,
fiilen çalışılmış süreler gibi kabul edilir.
ğ- Primlerin birlikte uygulanması ve diğer hükümler
- Bu maddenin (e) fıkrasının (1) numaralı bendinde belirtilen “vardiya primi” ile (f) fıkrasında belirtilen “gece çalışma primi”, aynı işçiye aynı çalışma saatleri için birlikte ödenmez.
- maddenin (a) fıkrasının (3) numaralı bendine göre çalıştırılan vardiyalı işçilerin haftanın 6’ncı gününde de çalışmaları halinde; haftalık toplam çalışma sürelerinin 37,5–45 saat arasındaki bölümü için %35 vardiyalı çalışmayı destekleme primine ilave olarak;
- 06.00–20.00 arası çalışmalara %10 vardiya primi,
- 20.00–06.00 arası çalışmalara %20 gece çalışma primi ödenir.
- Bu maddenin (d) fıkrasının (1), (2) ve (3) numaralı bentlerinde belirtilen idareci primlerinden yalnızca birisine hak kazanılır.
- Bu maddede belirtilen primler, fazla sürelerle çalışma ve fazla çalışma yapılan süreler için de ödenir.
h- İlave Prim
Gazi, terör mağduru ve şehit yakınlarına saatlik çıplak ücretinin %10’u oranında İlave Prim ödenecektir. Bu prim, fazla çalışma yapılan süreler ile ücretsiz izinler hariç ödenmeye devam edilir.
Primler, o ayki ücretleri ile birlikte ödenir.
MADDE 53 – ULUSAL BAYRAM, GENEL VE HAFTA TATİLİ ÜCRETLERİ
a- Ulusal bayram, genel ve hafta tatili günleri için işçilere, ilgili kanun ve yönetmelik hükümlerine göre, o güne ait ücretleri tam olarak ödenir.
b- Meşru bir mazereti bulunmayan işçiler, işveren vekili tarafından yukarıda belirtilen günlerde çalıştırılabilir.
c- Bu çalışma karşılığında işçiye, bir iş karşılığı olmaksızın alacakları ücretleri ile birlikte bu gün için toplam 3 (üç) günlük ücret ödenir.
ç- Bu madde hükümlerinin uygulanmasında bu toplu iş sözleşmesinin “Normal Çalışma Süresi” başlıklı 25. maddesi hükümleri saklıdır.
MADDE 54 – FAZLA SÜRELİ VE FAİAZLA ÇALIŞMA ÜCRETİ
a- Bu toplu iş sözleşmesi ile belirlenmiş haftalık çalışma süresini aşan çalışmalar fazla sürelerle çalışmadır. Her bir saat fazla sürelerle çalışma için verilecek ücret, normal çalışma ücretinin %35 fazlasıyla ödenir.
b- Haftada 45 saati aşan çalışmalar fazla çalışmadır. Her bir saat fazla çalışma için verilecek ücret, normal çalışma ücretinin %80 fazlasıyla ödenir.
c- Fazla süreli ve fazla çalışma ücretleri, o ayı takip eden aybaşında ödenen normal ücret ile birlikte tamamı ödenir.
ç- İşçinin talep etmesi ve işveren vekilinin uygun bulması durumunda her bir saatlik;
- Fazla sürelerle çalışma karşılığında 1,5 saat,
- Fazla çalışma karşılığında 2 saat,
serbest zaman olarak kullandırılır. Bu fıkra uyarınca kullanılacak serbest zamanlar karşılığında ödenecek ücret ve primler, bu işçiler için işyerinde fiilen çalışılmış gibi hesaplanır.
MADDE 55 – İŞ KAZASI, MESLEK HASTALIKLARI VE HASTALIK YARDIMI
a- İş kazası ve meslek hastalığı nedeniyle bağlı olduğu Sosyal Güvenlik Kurumunun usullerine uygun olarak yatarak tedavi gören veya bu sebeple raporla istirahat verilen işçilere bu sürelere ilişkin ücretleri işverence tam olarak ödenir. Bu sürelere ilişkin olarak Sosyal Güvenlik Kurumunca işçiye ödenecek geçici iş göremezlik ödenekleri, işveren vekilince görevlendirilecek bir personel veya işçinin kendisi tarafından 10 gün içerisinde makbuz karşılığı işyeri nakit saymanlığına yatırılır.
b- Hastalık nedeniyle Sosyal Güvenlik Kurumunun usullerine uygun olarak heyet raporu ile 20 günden fazla istirahat verilen işçilere, SGK’ca verilen geçici iş göremezlik ödeneği ile ücreti arasındaki fark, yılda 120 günü geçmemek üzere işverence hastalık yardımı olarak ödenir.
c- İşçilerin 5 gün ve daha fazla istirahat almaları halinde, yılda üç defayı (toplam 6 gün) geçmemek üzere SGK’ca ödenmeyen ilk iki günlük ücreti işverence ödenir.
ç- Genel sağlık sigortası primi kesilmeyen vazife malulü ve/veya gazi işçilerin hastalıkları nedeniyle istirahat almaları durumunda; hastalık nedeniyle istirahat alan ve Sosyal Güvenlik Kurumunca geçici iş göremezlik ödeneği verilmeyen vazife malulü ve/veya gazi işçilerin istirahatli oldukları sürelere ilişkin ücretleri (bu toplu iş sözleşmesinin “Sosyal Yardım” başlıklı 67. maddesiyle öngörülen ödeme dâhil) işverence hastalık yardımı olarak ödenir.
MADDE 56- GEÇİCİ GÖREV, KURS VE SEMİNER ÖDENEKLERİ
a- Geçici görev, kurs, seminer, inceleme vb. nedenlerle harcıraha hak kazanacak şekilde gönderilen işçilere, Harcırah Kanunu hükümlerine göre hesaplanacak harcırahın avans olarak verilmesi ya da görev başlangıç tarihinden itibaren ilk üç mesai günü içerisinde bu avansın ilgililerin hesabına yatırılması esastır.
b- Yurt dışına geçici görev, kurs, seminer ve inceleme amacı ile gönderilen işçilere ücretlerinin karşılığı askerî personel gibi ödeme yapılır.
c- Yurt içinde geçici görev, kurs, seminer, inceleme vb. nedenlerle gönderilen işçilere; hak kazanmaları koşuluyla harcırah, kurs ve seminer yevmiyesi, gidiş-dönüş yolluk ve yevmiyeleri ödenir. Bu işçiler, yasal imkânlar ölçüsünde gönderildikleri görev yerlerinde bulunan sosyal tesislerden yararlandırılırlar.
ç- Geçici görev, kurs, seminer ve inceleme amacıyla göreve gönderilecekler, gönderilmeden 48 saat önce bildirilir. Acil hallerde geçici göreve gönderilenler için 48 saat şartı aranmaz.
MADDE 57- İŞÇİ İDARECİ İLKELERİ
İşyerinde bilfiil çalışmakla beraber, görevinde ve işyerinin özelliklerine göre işlerin teknik ve idari yönden yürütülmesi ve işçi gruplarının idaresi amacıyla; işçiler arasından tahsil, liyakat, idarecilik niteliği ve kıdemi dikkate alınarak işçi idarecileri görevlendirilir.
İdarecilerin miktarı, işyerinin kadrosuna ve gerçek ihtiyacına göre ihtiyaç devamlı süresince ayarlanır ve uygulanır.
İşçi idarecisi olarak çalışmak kazanılmış bir hak doğurmaz. Ancak, idarecilik vasfı kaldırılan işçi, meslek ve sanatının altında bir işte çalıştırılamaz.
T.C. Millî Savunma Bakanlığı ve bağlı işyerleri (T.C. İçişleri Bakanlığı Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı işyerleri hariç) ile ASFAT A.Ş.’nin bu grup toplu iş sözleşmesine bağlı işyerlerinde A ve B Grubu İşçi İdareciliğine görevlendirilme ve bu görevlendirmenin sona erdirilmesi işlemleri; Millî Savunma Bakanlığı için Personel Genel Müdürlüğünün bağlı bulunduğu Bakan Yardımcısının, ASFAT A.Ş. için ise Genel Müdürün onayı ile yapılır. Onaysız çalıştırılan işçi idarecileri nedeniyle ortaya çıkan mali, hukuki ve idari sorumluluk işveren vekilinin kendisine aittir.
C Grubu (T.C. İçişleri Bakanlığı Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığı işyerleri için A ve B Grubu işçi idareciliği dâhil olmak üzere) işçi idareciliği; en yakın amirlerinin, yoksa vekillerinin teklifi ve işyeri işveren vekilinin yazılı onayı ile kesinleşir. Ancak, onaysız bir aydan fazla süreyle idarecilik görevi verilemez.
MADDE 58- İŞÇİ İDARECİLERİNİN SORUMLULUKLARI
İşçi idarecileri;
a- Emirleri altındaki işçileri, verilmiş talimat ve emirler gereğince idare etmekten,
b- İşçileri devamlı surette takip ve kontrol altında bulundurmaktan,
c- Verilen işleri zamanında bitirmek ve işiyle ilgili kayıtları tutmaktan,
ç- Hataları görmek ve zamanında tedbir almaktan,
d- Yayınlanan emir ve talimatları, usul ve kuralları bütün işçilere okumak ve öğretmekten,
e- Mevcut emir ve talimatlara aykırı hareketleri en yakın amirine haber vermekten,
sorumludurlar.
MADDE 59- İŞÇİ İDARECİLERİ VE GÖREVLERİ
a- A Grubu idareciler
İşyerinde kendisine bağlanan birden fazla işyeri ünitesini, kısmını, grubunu; yönetim, denetim, koordine ve kontrolü ile gerektiğinde eğitimi yönünden sorumlu kılınan işçi idarecileridir. Bunlar atandığı ve görevlendirildiği kadronun unvanını kullanır.
b- B Grubu idareciler
Emrindeki en az iki, en çok yedi postanın, vardiya ekibinin veya bir müstakil ünitenin sorumluluğu ile bu postaların, vardiyaların veya ünitenin yönetim, denetim ve kontrol yükümlülüğünü taşıyan işçi idarecileridir. Bunlar atandığı ve görevlendirildiği kadronun unvanını kullanır.
c- C Grubu idareciler
Postabaşı, ekipbaşı, seyyar ekipbaşı ve dikimevleri atölyelerinde kontrol görevi verilenleri kapsar.
1- Postabaşı: Bir işçi postasını idare eden, kendisi de postadan olup, posta içinde bilfiil çalışan işçidir. Postalar en az üç, en çok dokuz kişiden oluşur. Postada en az iki işçinin olması şarttır.
2- Ekipbaşı / Seyyar ekipbaşı: Herhangi bir işin (seyyar ekipbaşı için işyeri dışında) yapılması için en az üç kişiden meydana gelen grubu yöneten, işin gerektirdiği kalite ve iş emniyetinden sorumlu olan ve kendisi de ekipten olup bilfiil çalışan işçidir.
ç-
Baş ressam, üretim analiz büro şefi, mal saymanı ve mal sorumluları ile bu maddede sayılmamış olmakla birlikte idareci görevi verilen işçilerden;
- (a) fıkrasındaki tanıma uyanlara “A”,
- (b) fıkrasındaki tanıma uyanlara “B”,
- (c) fıkrasındaki tanıma uyanlara “C” grubu primi verilir.
Şu kadar ki; personel ve maliye kısım amirlerine en fazla “B”, mal saymanlığı ve mal sorumluluğu görevi verilenlere “C” grubu primi verilir.
d- Kalite kontrol ve teknik kontrol primi
İşyerinde onarım ve imal edilen malzeme ve teçhizatın teknik resmine, projesine, kataloglarına, teknik tarif ve teknik emirlere uygun yapılıp yapılmadığını kontrol eden; performansını imzalayarak sorumluluk yüklenen kalite kontrol ve teknik kontrol görevlileri ile iş emniyetçilerine “B” grubu primi verilir.
İnşaat hizmetlerinde çalışan inşaat mühendisleri, istimlâk teknisyenleri ile sürveyanlar; istimlâk ve kontrollük görevini yaptıkları sürece teknik kontrol primi alırlar.
MADDE 60- YILLIK ÜCRETLİ İZİN
İşçilerin yıllık ücretli izinleri İş Kanunu ve Yıllık Ücretli İzin Yönetmeliği hükümlerine ve aşağıdaki esaslara göre verilir.
a- İzin süreleri
Hizmet süresi:
1- 1 yıldan 5 yıla kadar olanlar için yılda 18 gün,
2- 5 yıldan fazla, 15 yıldan az olanlar için yılda 24 gün,
3- 15 yıl ve daha fazla olanlar için yılda 30 gündür.
b-
İşçinin izin süresi, izne çıktığı tarihteki kıdemine göre belirlenir.
c-
Her hizmet yılına ait iznin, müteakip hizmet yılı içinde izin yönetmeliğine göre hazırlanan ve ilan edilen tarihte kullandırılması esastır.
İzin hakkı işçi veya işveren tarafından müteakip hizmet yıllarına devredilemez; izin kullanma hakkından hiçbir nedenle feragat edilemez.
ç-
Yıllık ücretli izin süresine rastlayan hafta tatili, Ulusal Bayram ve genel tatil günleri izin süresinden sayılmaz. Cumartesi günleri ise işgünü kabul edilir.
d-
Yıllık ücretli izinler, işi aksatmamak kaydıyla; 15 Mayıs–1 Ekim tarihleri arasında, işyerlerinde kısmen veya tamamen tatil yapılarak toplu izin kullandırılıyorsa, bu durumda toplu izinler Temmuz–Ağustos aylarında; parça başı çalışılan işyerlerinde ise 15 Temmuz–15 Eylül tarihleri arasında, imkânlar ölçüsünde kullandırılır.