30. Dönem Grup Toplu İş Sözleşmesi (11-20 Madde)
MADDE 11 – İŞYERİ SENDİKA TEMSİLCİLERİNİN FAALİYETLERİ
İşyeri sendika temsilcileri, ilgili kanunlarda ve bu sözleşmenin diğer maddelerinde kendilerine verilen görevlerden başka;
a) İşçilerin kendisine yapacağı ferdi şikâyet ve müracaatları acil hâllerde ve iş saatlerinde mahallinde, bunun dışında öğle paydoslarında temsilci odasında dinlemek; gerekli gördüğü şikâyet ve müracaatları bu toplu iş sözleşmesinin “Ferdi Uyuşmazlıkların Çözümlemesi” başlıklı 83’üncü maddesi esaslarıyla, işveren vekillerince önceden belirlenen haftanın belli günlerinde ve mesai saatlerinde; acil hâllerde (kaza, ölüm, ağır hastalık vb.) ise mesai saatleri içinde veya dışında sırasıyla ilk amir, işyerindeki ilgililer ve işveren vekiliyle görüşerek çözümlemek,
b) Sendika veya şubelerin iş ve çalışma hayatı ile ilgili faaliyetlerini üyelerine duyurabilmek amacıyla yayımladığı gazete, dergi, broşür, bülten ve duyurularının işyerinde işçilere dağıtılmasını işveren vekilinin izniyle sağlamak. Ancak sendikanın aylık dergisinin işyerinde dağıtımı, işveren vekilinin bilgisi dâhilinde yapılır.
c) Temsilciliğe ait görevlerini hakkıyla ve gereği gibi yapmak ve görevlerinin gerektirdiği her toplantıda hazır bulunmak,
ile görevlidir.
ç) Sendika temsilcileri, çözümlenemeyen ferdi şikâyet ve müracaatlarla sözleşmenin uygulanması ve yorumundan doğacak uyuşmazlıkları, iş saatleri içinde işçilerin kullanması için ayrılmış telefon varsa onunla; yoksa izin almak kaydıyla işyerinin telefonu ile sendika şubesine bildirir veya gidebilir.
MADDE 12 – İŞYERİ SENDİKA TEMSİLCİLERİNİN YASAK FAALİYETLERİ
İşyeri sendika temsilcilerinin, ilgili kanunlarda ve bu toplu iş sözleşmesinin “İşyeri Sendika Temsilcilerinin Faaliyetleri” başlıklı 11’inci maddesi ile diğer maddelerinde belirtilen görevleri dışında;
a) İşyerinin ve işin emniyet, intizam ve disiplinini bozacak şekilde hareket etmeleri,
b) Temsilcilik görevlerini bahane ederek işyerindeki asıl işlerini aksatmaları,
c) Kendilerine veya başkalarına kişisel çıkar sağlamak amacıyla işçileri işveren aleyhine teşvik etmeleri veya ettirmeleri, sendika veya ilgili makamlara gerçeğe aykırı şikâyet ve ihbarlarda bulunmaları,
ç) İşveren vekilinin izni olmaksızın işyerinde her türlü propaganda yapmaları; bu maksatla broşür, el ilanı veya benzerlerini dağıtmaları, afiş veya ilan asmaları, konferans ve söylev vermeleri, her türlü ses, yazı ve resim vasıtaları ile faaliyette bulunmaları,
yasaktır.
MADDE 13 – İDARİ GÖREVLİLER VE SENDİKA KURULLARINDA GÖREV ALANLARA BASKI YAPILMAMASI
Sendika üyesi olup da işyerinde işveren vekili adına sevk ve idare görevi alanlar, Sendika Ana Tüzüğü’ne aykırı olmamak şartıyla bu görevlerindeki faaliyetlerinden dolayı sendikaca cezalandırılamazlar.
Sendika kurullarında görev alanlar da bu görevlerindeki faaliyetlerinden dolayı işverence cezalandırılamazlar.
MADDE 14 – İŞVERENİN İŞİ VE İŞYERİNİ İDARE YETKİSİ
Bu sözleşmenin hükümleri ile açıkça değiştirilmiş veya kısıtlanmış olanlar dışında, işverenin sözleşmenin imzalanmasından önce sahip olduğu bütün hak ve yetkileri kabul edilir.
a) İş unvanlarının tespiti, işçi ve iş değerlendirmesinin yapılması, çalışma ve üretim metotları, üretim ölçüleri, çalışma zamanı ve kalite standartlarının ve işçi kadrolarının tespiti ve uygulanması, makine ve teçhizatın tadili ve tevsiîsi ve bunların yerlerinin değiştirilmesi, iş programlarının tanzim ve tadili, imalat nevi ve usulü ile stok seviyesinin ve işyerindeki prodüktiv çalışmayı sağlamak için iş gücünün tespiti ve tadili, randıman ve verim ilkesine uygun olarak ayarlanması ve bu hususta gerekli tedbirlerin alınması, işin icap ettirdiği miktar ve nitelikte işçi istihdamı, prodüktiviteyi artıracak mevzuata uygun tedbir ve imkânların kullanılması gibi işin ve işyerinin idaresine müteallik diğer yetkiler sadece işverene ait olup; işin ve işyerinin idaresi hakkında işveren müstakilen karar verme yetkisine sahiptir.
b) Amir vazifesi alanlar, emri altındaki işçilere, askerî ve sivil personele hizmetin icap ettirdiği emirleri verebilirler.
İşçilere verilen emirlerde ve cezalarda öncelikle bu sözleşme ve İş Kanunu hükümleri uygulanır.
İşveren vekilleri ve amir vazifesi alanlar, maiyetinde çalışanların ahlaki, ruhi ve bedeni hallerini korur ve gözetir; maiyetine karşı daima tarafsız ve hakkaniyete uygun davranır.
İşçiler de amirlerine karşı genel adaba uygun saygı göstermeye, kanun ve nizamları ve hizmetin icap ettirdiği emirlere uymaya zorunludur.
MADDE 15 – İŞVERENİN YÜKÜMLÜLÜĞÜ
İşveren, bütün uygulamalarını mevzuat ve bu sözleşme hükümlerine uygun olarak yapmayı ve yükümlülüklerini yerine getirmeyi kabul ve taahhüt eder.
İşverence işyerlerine işçilere duyurulmak üzere gönderilen genelgelerin bir sureti Sendika Genel Merkezine de gönderilir.
İşçilerin ibadetlerini yapabilmeleri için işyerinde imkânlar ölçüsünde yer tahsis edilir.
Çalışan engellilerin karşılaşabileceği engel ve güçlükleri ortadan kaldırmaya yönelik istihdam süreçlerindeki önlemler alınır.
İşveren, 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu gereğince genel kurullarını delege ile yapan sendika şubelerinin, sorumluluk alanında bulunan tüm üyelerin oy kullanmalarını sağlayacak şekilde işyerlerinde delege seçimi yapmalarına imkânlar ölçüsünde ve işyeri faaliyetlerini aksatmadan müsaade eder.
MADDE 16 – SENDİKA TEMSİLCİ ODASI VE İLAN PANOSU
a) İşveren vekilince, sendika veya şubesince yasal olarak verilen haklar gereğince işçiye duyurulması gereken yazılı hususları ilan etmek üzere, işçilerin çoğunlukla görebilecekleri gerekli yerlerde sendikanın ilan panosunun bulundurulması kabul edilir.
b) Taraflar aleyhine olan veya suç teşkil eden ilanlar ilan panosuna asılamaz.
c) İlan panosunun kilitli olması esastır ve iki ayrı kilidi bulunur. Anahtarlardan biri işveren vekilinde, diğeri sendika temsilcisinde bulunur.
İlan panolarına sendika ve şubelerce asılacak her türlü yazının altında sendika veya şube yönetim kurulu üyelerinden ikisinin imzasının bulunması zorunludur. Sendika veya işveren vekili yahut yetki verdiği kimselerin imzası olmayan yazılar ilan panosuna asılamaz.
ç) İşveren vekili, mevcudu 50’yi aşan işyerlerinde sendika baştemsilcisi için ara ve öğle paydoslarında açık bulundurulmak ve kullanılmak üzere, içerisinde masa, sandalye ve dosya dolabı bulunan uygun bir temsilcilik odası tahsis eder. Tahsis edilememesi hâlinde durum taraflarca görüşülerek sonuçlandırılır. Aynı belediye sınırları içindeki ve işçi mevcudu 100’ü aşan bağlı işyerlerinde de imkânlar ölçüsünde temsilcilik odası tahsis edilir.
d) Mevcudu 50’den az olan işyerlerinde işyeri sendika temsilcisi, işveren vekilinin göstereceği yerde kilitli bir dolap bulundurabilir.
MADDE 17 – SENDİKA AİDATLARI
İşveren vekilleri;
a) Kanunlar gereğince kesmek zorunda oldukları sendika üye ve dayanışma aidatlarını ücretlerin ödenmesi sırasında bordrolarından kesmekle,
b) Kesilen aidatları, ücretlerin ödenmesini takip eden on beş gün içinde sendikanın
T.C. Ziraat Bankası Yenişehir/Ankara Şubesi
TR36 0001 0000 4713 9775 1175 002
IBAN numaralı hesabına yatırmak veya online, telefon ya da faks yoluyla havale etmekle; ayrıca banka dekontunun bir nüshasını, üye ve dayanışma aidatı kesilen işçilerin isimlerini ve kişi başına kesilen aidat tutarlarını aidat@harb-is.org.tr adresine veya posta yoluyla Sendika Genel Merkezine göndermekle,
yükümlüdür.
MADDE 18 – SOSYAL AMAÇLI BİREYSEL ÖDEMELER
İşveren vekilleri; sendikanın veya işyerinin adını taşıyan yasal spor kulüplerinin ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla ayda 10,00 TL spor aidatı, işçilerin hayat branşındaki sigortalarını kendi isteklerine bağlı olarak Mehmetçik Vakfı organizasyonu ile yaptırmaları hâlinde bu sigortaya ait primler ile TÜRK HARB-İŞ üyelerince kurulan tüketim kooperatifleri ve sosyal yardım sandıkları için yapılacak ödemeler konusunda, işçiler tarafından bankalara verilecek muvafakatlar doğrultusunda gerekli kolaylıkları göstermekle yükümlüdür.
Bankalarla yapılacak ücret ödeme protokollerinde bu ödemeler için masraf alınmaması hususu ayrıca gözetilir.
MADDE 19 – İŞ SÖZLEŞMELERİNİN TİPLERİ
a) Süreksiz işlerde iş sözleşmeleri (süreksiz iş sözleşmesi):
Mahiyeti icabı 30 iş gününden az süreli işler, süreksiz işlerdir. Bu işler için alınacak işçiler, bu toplu iş sözleşmesinin “İş Sözleşmelerinin Yapılması” başlıklı 21’inci maddesinde tarif edilen başlangıç ücret derecelerinden işe alınırlar. Bu gibi kimselere, bu sözleşme ile sağlanan haklardan tayin edilecek ücret, yemek yardımı ve primler hariç hiçbirisi verilmez. Ancak çalışma süresi 30 iş gününü geçtiği takdirde bu işçilere (b) fıkrası hükümleri uygulanır.
b) Sürekli iş sözleşmeleri:
1) Süresi belirli sürekli iş sözleşmeleri:
Mahiyeti icabı 30 iş gününden çok sürecek, fakat belirli bir süre veya belirli bir tarihte bitecek yahut belirli bir işin bitirilmesi için yapılan iş sözleşmeleridir.
Bu çeşit iş sözleşmeleri yazılı olarak yapılır ve sözleşmeye işin bitirileceği tarih veya işin bitiminde işçinin işine son verileceği mutlaka yazılır.
Süresi belirli sürekli iş sözleşmesiyle işe alınan işçiler, bu sözleşme şartlarına göre bu toplu iş sözleşmesinin “İş Sözleşmelerinin Yapılması” başlıklı 21’inci maddesinde tarif edilen başlangıç ücret derecelerinden işe başlatılırlar ve iş sözleşmesinin devamı süresince aynı ücret derecesiyle çalıştırılırlar.
İşyerinin aynı meslek ve biriminden daimi işçiye ihtiyacı olduğunda, mevzuat hükümleri saklı kalmak kaydıyla sıralı amirlerince hakkında olumlu kanaat belgesi düzenlenenler; seçme sınavı ve deneme süresine tabi tutulmadan bu toplu iş sözleşmesinin “İş Sözleşmelerinin Yapılması” başlıklı 21’inci maddesi esaslarına göre; işveren vekilinin teklifi ve
- T.C. İçişleri Bakanlığı Jandarma Genel Komutanlığına bağlı işyerlerinde Jandarma Genel Komutanının,
- T.C. İçişleri Bakanlığı Sahil Güvenlik Komutanlığına bağlı işyerlerinde Sahil Güvenlik Komutanının,
- T.C. Millî Savunma Bakanlığı bünyesinde bulunan işyerlerinde ise Personel Genel Müdürlüğünün bağlı olduğu Bakan Yardımcısının,
- Askerî Fabrika ve Tersane İşletme Anonim Şirketine (ASFAT A.Ş.) bağlı işyerlerinde Genel Müdürün onayı ile
daimi işçilik kadrolarına geçirilebilirler.
Ancak ihtiyaç duyulan iş ve meslek kolunda ihtiyaçtan fazla muvakkat işçi varsa, bu işçiler seçme sınavına tabi tutulurlar. İhtiyaç fazlası olanlar herhangi bir hak iddia edemezler.
Muvakkat işçilik süresi, çalışma süresinin hesabında dikkate alınır. Terfi süresinin hesabında ise dikkate alınmaz.
Bu çeşit işlerde çalıştırılan sendika üyesi işçiler, iş sözleşmesinin devamı süresince bu sözleşmenin tüm hükümlerinden aşağıdaki şartlarla yararlanırlar:
a) Ücret, prim, yemek yardımı, vakıf yardımlarından bu sözleşme şartlarıyla aynen,
b) Her ay ödenen sosyal yardımdan bu sözleşme şartlarıyla aynen,
c) Yıl içinde ödenen ikramiyeler, ikramiyelerin ödeme tarihlerinde çalıştığı süreye oranlı olarak hesaplanıp ödenir. Ancak işten ayrıldığı tarihte ikramiye ödemesi yapılmayan çalışma süresi varsa, bu çalışmasına tekabül eden ikramiye de kıstelyevm usulü ile ödenir. Aralıklı çalışsa dahi yıllık ücretli izne hak kazanmışsa izin verilir.
ç) İşçinin çalıştığı mevsime ait kışlık veya yazlık; her iki mevsimde çalışmışsa hem kışlık hem yazlık elbise verilir. Bir yıl için ödenen ayakkabı bedeli, çalıştığı süre ile orantılı olarak ödenir.
d) Bu işçilere iş sözleşmesi devam ettiği süre içinde ölüm, doğum, evlenme yardımları bu sözleşme şartları ile tam olarak ödenir.
e) İlave tediyeler 6772 sayılı Kanun esaslarına göre ödenir.
f) Bu işçiler, işyerinin servis, temizlik malzemesi gibi ve sair kolaylıklarından da yararlandırılırlar.
2) Süresi belirsiz sürekli iş sözleşmeleri:
Devamlı mahiyette işler için alınacak işçilerle yapılacak iş sözleşmeleridir. Bu sözleşmeler de yazılı olarak yapılır.
c) Daimi mahiyetteki işlerde süreksiz iş sözleşmesi ile işçi çalıştırılamaz. Ancak bir işyerinin devamlı olması, o işyerinde (a) ve (b) fıkralarındaki şartlarla süreksiz veya süresi belirli sürekli iş sözleşmesi yapılmasına engel değildir.
MADDE 20 – İŞ SÖZLEŞMELERİNİN ŞEKLİ
Yazılı olarak yapılacak iş sözleşmelerinde aşağıda belirtilen hususlar bulunur:
a) İşveren ve işçinin adı ve kimlik bilgileri,
b) İşyerinin adresi,
c) İşçinin adresi,
ç) Yapılacak iş (kod, meslek ve ücret derecesi),
d) Süresi belirli sözleşmelerde sözleşmenin süresi (işin bitimi ile sözleşme sona erecekse açıkça belirtilir),
e) Ücret ödeme şekli ve zamanı,
f) Var ise, tarafların ileri sürdüğü özel şartlar,
g) İş sözleşmesinin yapıldığı gün,
ğ) İşe başlama tarihi,
h) Tarafların imzası.