30. Dönem Grup Toplu İş Sözleşmesi (31-40 Madde)
MADDE 31 – ULUSAL BAYRAM, GENEL, HAFTA VE AKDİ TATİL GÜNLERİ
Ulusal Bayram, Genel Tatiller ve Hafta Tatili hakkında ilgili kanun hükümleri uygulanır.
Hafta tatili pazar günüdür. Şu kadar ki; 2’li ve 3’lü vardiya ile çalışan işçiler ile işin ve işyerinin niteliği gereği haftanın her günü çalışılması gereken işlerde çalışan işçiler için hafta tatili 7. gündür.
Bu toplu iş sözleşmesinin “Normal Çalışma Süresi” başlıklı 25. maddesinin (a) fıkrasının (3) numaralı bendi kapsamında çalışan vardiyalı işçiler hariç olmak üzere hafta tatilinden önceki gün akdi tatil günüdür.
MADDE 32 – İŞE GEÇ GELME
Meşru bir mazereti olmaksızın işe geç gelen işçiyi, tam veya yarım gün için işe başlatıp başlatmamakta işveren vekili serbesttir.
Ancak bir takvim yılı içinde toplam 12 defayı geçmemek üzere bir ay içinde 2 defa ve 45 dakikaya kadar geç gelen işçiyi işveren vekili işe başlatır. İşçi bu süre içinde 15 dakikaya kadar geç kalmışsa ücretli, 15 dakikadan fazla geç kalmışsa yarım saat, yarım saatten fazla geç kalmışsa bir saat ücretsiz izinli sayılır (engelli ve malul gazi işçiler için bu süreler iki katıdır).
Bir aylık süre her ayın 15’inde başlar.
Yangın, zelzele ve su baskını ile sis ve lodos dolayısıyla veya bazı trenlerle servis araçlarının gecikmeye uğradığı hallerde o gün işine geç gelen işçi bunu ispat etmek şartı ile işe başlatılır. Geç kaldığı saatler ücretli izinli sayılır.
Bunun dışında amirlerince kabul edilen meşru mazeretlerinden dolayı işe geç kaldığı süreler de ücretsiz izinli sayılırlar.
MADDE 33 – FAZLA SÜRELİ VE FAZLA ÇALIŞMA
a) İşçilerin haftalık normal çalışma süresini 45 saate tamamlayan çalışmalarına fazla süreli çalışma, 45 saati aşan çalışmalarına ise fazla çalışma denir.
Bu toplu iş sözleşmesinin “Normal Çalışma Süresi” başlıklı 25. maddesinin (a) fıkrasının (3) numaralı bendi kapsamında çalışan vardiyalı işçiler hariç olmak üzere haftanın 6. (akdi tatil) günü ya da bu toplu iş sözleşmesinin “Normal Çalışma Süresi” başlıklı 25. maddesinin (a) fıkrasının (3) numaralı bendi kapsamında çalışan vardiyalı işçiler de dâhil olmak üzere haftanın 7. (hafta tatili) gününde çalışma yaptırılması halinde işçilere bu toplu iş sözleşmesinin “Ulusal Bayram, Genel ve Hafta Tatili Ücretleri” başlıklı 53. ve “Fazla Süreli ve Fazla Çalışma Ücreti” başlıklı 54. maddeleri çerçevesinde ödeme yapılır veya 54. maddenin 9. fıkrası uygulanır.
b) İşçiler, işveren vekilinin talebi halinde fazla saatlerde çalışmayı önceden kabul ederler.
Ancak aynı işi yapabilecek yeterli sayıda işçinin bulunması halinde, mazereti olan işçilerle belli güzergâhlarına servis aracı ile götürülemeyecek işçiler istekleri halinde fazla mesaiye bırakılmazlar.
Fevkalade haller ve ani ihtiyaçlar dışında fazla saatlerde çalışmaları istenen işçilerden kimlerin hangi gün ve kaç saat mesai yapacağını belirleyen işveren vekilinin onaylı listesi 24 saat önce işçilere duyurulur ve bir kopyası ilan panosuna asılır.
c) Ücretli veya ücretsiz (günlük veya saatlik) izin alan işçilere izinli oldukları günlerde fazla çalışma yaptırılamaz.
MADDE 34 – MESLEK VE SANAT CETVELİ DEĞİŞİKLİĞİ
Bu sözleşme süresince “Meslek ve Sanat Cetvelleri” ile parça başı iş sıralama cetvellerinde herhangi bir değişikliğe ihtiyaç duyulduğunda; bu cetvellere bir meslek ekleme, çıkarma veya değiştirmeye, iş sırasını tespitte; T.C. Millî Savunma Bakanlığı temsilcisinin başkanlığında, biri sendika, biri de ilgili Kuvvet Komutanlığı/Genel Müdürlük temsilcisi olmak üzere oluşturulacak bir kurul yetkilidir.
Kurulun oybirliği ile aldığı karar sözleşme hükmü olarak kabul edilir.
Karar, T.C. Millî Savunma Bakanlığınca işyerlerine yayımlanarak yürürlüğe konur.
MADDE 35 – KURSİYERLER
İşyerine, 3308 sayılı Kanun gereği meslek eğitimine tabi olarak beceri eğitimi ile stajyer ve kursiyer öğrenci alımında; mevzuat ve işyerine tahsis edilen bütçeyi aşmamak koşuluyla, işyerinde çalışan personelin çocuklarına öncelik verilir.
MADDE 36 – İŞÇİNİN İŞYERİ VE MESLEK DEĞİŞİKLİĞİ
İşçinin iş sözleşmesinde belirtilen işyerinde ve kendi mesleğinde çalıştırılması esastır.
a) İşveren vekili ihtiyaç olduğunda işçiyi; işyeri içinde veya dışında sağlık durumunu tehlikeye sokmayacak ve işçinin kendi mesleğinde, mesleğine uygun veya yakın başka işlerde (branşlarda) yeterli bilgiyi vermek suretiyle işveren vekilinin yazılı onayıyla çalıştırabilir.
Bu takdirde işçi kendi meslek ve ücret derecesinde kalmış gibi kıdem kazanır, terfi eder, zam görür.
Başka meslek ve sanatlarda iş verme, işveren vekilinin yazılı onayı ile veya sonradan yazılı olarak belgelemek kaydı ile sözlü emir ile yapılır. Yazılı emrin bir sureti 10 gün içinde işçinin kendisine verilir.
Yeni işinde yazılı emirle azami bir yıla kadar çalışan işçi, ihtiyaç duyulması halinde işveren vekilinin teklifi üzerine; Kuvvet Komutanlıkları bağlısı işyerlerinde ilgili Kuvvet Komutanının onayı ile, T.C. Millî Savunma Bakanlığı Genel Müdürlükleri bağlısı işyerlerinde ise ilgili Genel Müdürün uygun görüşü de alınarak Personel Genel Müdürlüğünce, Personel Genel Müdürlüğünün bağlı olduğu Bakan Yardımcısının onayı ile yazılı ve yeni mesleğine geçirilir. İhtiyaç yok ise işçi kendi işine ve mesleğine iade edilir.
b) İşveren, aynı belediye hudutları içinde ihtiyaç duyulması halinde işçiyi geçici olarak başka bir işyerinde görevlendirebilir veya nakledebilir.
c) İşveren; aynı il hudutları içinde fakat başka belediye hudutları içindeki işyerlerinde belli branşlardan işçiye ihtiyaç duyulması halinde yılda 3 ayı geçmemek üzere ve işçinin muvafakatini aramaksızın geçici olarak görevlendirebilir.
Bu gibi işyerlerinde işçiye daimi olarak ihtiyaç duyulması hallerinde aynı meslekteki işçilerden istekli olanlardan işverence uygun görülenler daimi olarak nakledilirler. İstekli bulunmadığı takdirde işveren dilediği işçiyi veya işçileri daimi olarak nakleder. Nakle muvafakat etmeyen işçinin yasal hakları verilerek iş sözleşmesi feshedilir.
ç) İşveren, başka bir ildeki işyeri için belli mesleklerden işçiye geçici olarak ihtiyaç duyması halinde yılda 120 günü geçmemek üzere işçileri geçici olarak görevlendirebilir. Savaş, seferberlik/olağanüstü hâl dönemi, kısmi/ülke çapında doğal afet ilanı ve TBMM kararıyla yürütülen sınır ötesi askerî operasyonlar halinde bu süre sınırlaması aranmaz.
İşçiye daimi olarak ihtiyaç duyulması halinde aynı meslekteki işçilerden istekli olanlardan işverence uygun görülenler daimi olarak nakledilirler. İstekli bulunmadığı takdirde işveren dilediği işçiyi veya işçileri daimi olarak nakleder.
Bu fıkra kapsamında aynı Kuvvet Komutanlığı bağlısı işyerleri arasındaki nakiller ilgili Kuvvet Komutanının onayı ile yaptırılır. Ancak Kuvvet Komutanlıkları bağlısı işyerlerinden başka bir Kuvvet Komutanlığı/T.C. Millî Savunma Bakanlığı Genel Müdürlüğü bağlısı işyerlerine yapılacak nakiller ile T.C. Millî Savunma Bakanlığı Genel Müdürlükleri bağlısı işyerlerindeki işçilerin başka bir işyerine bu fıkra kapsamındaki nakilleri; ilgili Genel Müdürlük/Kuvvet Komutanlığının görüşü de alınmak kaydıyla Personel Genel Müdürlüğünce değerlendirilerek Personel Genel Müdürlüğünün bağlı olduğu Bakan Yardımcısının onayı ile yapılır.
Nakil halinde;
- Aynı belediye hudutları (Büyükşehir Belediyesi dâhil) içinde daimi olarak nakledilenler, ilişiğinin kesilmesini müteakiben yeni işyerlerine katılırlar.
- Aynı il hudutları içinde fakat başka belediye hudutlarındaki bir işyerine nakledilenler, ilişiğinin kesildiği tarihten itibaren bir işgünü, başka il hudutları içerisindeki işyerlerine nakledilenler ilişiğinin kesildiği tarihten itibaren yedi gün içinde yeni işyerlerine katılırlar ve bu sürelerde ücretli izinli sayılırlar.
Bu madde hükümlerince il dışına nakledilen işçilere, nakil tarihini takip eden ilk terfi döneminde bir üst ücret derecesi verilir. Nakle muvafakat etmeyen işçinin yasal hakları verilerek iş sözleşmeleri feshedilir. Bu şekilde terfi eden işçilerin eski ücret derecelerinde geçen bekleme süreleri, yeni ücret derecelerinde geçmiş sayılır.
Kendi işyeri dışında görevlendirilenlere varsa yasal harcırahları ve sair haklar ödenir.
İşçilere görevlendirildikleri birlik veya işyerince her gün ne kadar süre çalıştıklarını gösteren puantaj belgesi verilir.
d) Bu madde gereğince daha sonra aynı sebeplerle aynı işçilere üst derece ücret verilemez.
İş ve işyeri değişikliği hiçbir zaman ceza mahiyetinde yapılamaz.
Sendika ve şube yönetim, denetleme ve disiplin kurulu üyeleri ile temsilcilerin iş ve işyeri değişiklikleri yazılı muvafakatlerinin alınması suretiyle yapılır.
MADDE 37 – İŞÇİNİN NAKİL İSTEĞİ
a- İşçiler iş sözleşmelerinde belirtilen işyerinin işgücü ihtiyacını karşılamak üzere işe alınır ve iş sözleşmelerinin devamı süresince aynı işyerinde ve işe alındıkları meslek kolunda çalıştırılmaları esastır. İşçiler, işe giriş tarihinden sonra ortaya çıkan; sağlık, can güvenliği ve zorunlu atamaya tabi kamu görevlisi eşin atanması mazeretleri ile bu mazeretlere dayanarak işe giriş tarihinden itibaren 5 yıl geçtikten sonra bu toplu iş sözleşmesi kapsamındaki başka bir işyerine nakil talep edebilirler.
b- Nakle esas olacak söz konusu mazeretlerin belgelendirilmesi zorunludur.
1- İşçinin sağlık mazeretine dayanarak yer değiştirme talebinde bulunabilmesi için; kendisi, eşi, bakmakla yükümlü olduğu çocukları, annesi ve babasının (üvey anne ve baba dâhil) hastalığının çalıştığı işyerinin bulunduğu yerde tedavisinin mümkün olmadığı veya mevcut görev yapılan yerin söz konusu kişilerin sağlık durumunu tehlikeye düşüreceğinin, mevzuata uygun olarak alınacak sağlık kurulu raporu ile belgelendirilmesi gerekir.
2- İşçinin can güvenliği mazereti ile nakil talep edebilmesi için yetkili makamlardan koruma/uzaklaştırma kararının bulunması gerekir.
3- İşçinin eş durumu nedeniyle nakil talep edebilmesi için kamu görevlisi eşin zorunlu atamaya tabi bir personel olması gerekir. Eşlerin kendi istekleri ile başka bir işyerine/kuruma atanmaları durumu, işçinin nakli için mazeret teşkil etmez.
4- Yukarıda belirtilenler dışında işe giriş tarihinden sonra ortaya çıkan durumlara bağlı (sağlık kurulu raporu, vasi tayini kararı vb. bir belgeye dayanan) nakil talepleri, işçinin ibraz ettiği belgeler ve mazereti göz önüne alınarak değerlendirilir.
c- İşçiler nakil taleplerini her yıl 1 Mart ila 15 Mart tarihine kadar işyerine yazılı olarak yapar. İşveren vekilleri, işçilerin nakil taleplerini görüşlerini de eklemek suretiyle Mart ayının sonuna kadar bağlı oldukları Kuvvet Komutanlığına/Genel Müdürlüğe gönderir.
ç- T.C. Millî Savunma Bakanlığı Genel Müdürlükleri bağlısı işyerlerinde istihdam edilen işçilerin nakil talepleri ile Kuvvet Komutanlıkları bağlısı işyerlerinde istihdam edilen işçilerin nakil talepleri, ilgili Kuvvet Komutanının/Genel Müdürün görüşü de eklenerek Mayıs ayının 15’ine kadar Personel Genel Müdürlüğüne bildirilir. Bu işçilerin nakil talepleri Personel Genel Müdürlüğünce değerlendirilerek Personel Genel Müdürlüğünün bağlı olduğu Bakan Yardımcısının onayı ile yapılır.
Nakli uygun görülen işçilere nakilleri en geç her hâlükârda bir ay içinde tebliğ edilir ve yapılan tebliğe müteakip 7 takvim günü içerisinde ilişiği kesilerek ayrılış ve katılış tarihleri Personel Genel Müdürlüğüne bildirilir.
T.C. İçişleri Bakanlığına bağlı Jandarma Genel Komutanlığı ve Sahil Güvenlik Komutanlığına bağlı işyerlerinde çalışan işçilerin nakilleri de ilgili Kuvvet Komutanlığınca yapılarak tamamlanır. Nakli uygun görülen işçilere nakilleri bir ay içinde tebliğ edilir ve yapılan tebliğe müteakip 7 takvim günü içerisinde ilişiğinin kesilerek ayrılış ve katılış tarihleri ilgili Kuvvet Komutanlığına bildirilir.
d- İşçinin nakil talebi, nakil istenilen ilde bu toplu iş sözleşmesi kapsamında işyeri bulunması ile birlikte o işyerinde işçinin mesleğine uygun kadro ve ihtiyaç bulunması hâlinde değerlendirilir.
e- İşçinin mazereti nedeniyle bu maddeye göre yapılan nakillerde üst ücret derecesi verilmez.
f- Nakle tabi tutulan işçilere Harcırah Kanunu hükümleri uygulanır.
g- Aynı il sınırları içerisindeki bir işyerine nakledilen işçi, ilişiğinin kesildiği tarihten itibaren bir işgünü; başka il sınırları içerisindeki işyerine nakledilen işçi ise 7 takvim günü ücretli izinli sayılır ve izninin bitimini takip eden iş gününde yeni işyerine katılır.
Bu madde esaslarına göre nakledilen işçilerin yeni işyerlerine katılış tarihleri, ücretli izin süreleri dikkate alınarak eski işyerleri tarafından tespit edilir. Yeni işyerlerine katılacakları günün akdi ve hafta tatili ile Ulusal Bayram ve genel tatil günlerine denk gelmemesi sağlanır.
ğ- Bu madde esaslarına göre nakledilen işçilerin yeni işyerlerine katıldığı gününe kadar hak kazanacakları her türlü özlük hakkı (ücret, ikramiye vb.) eski işyerlerince ödenir.
h- Nakil talebi uygun görülmeyen/karşılanmayan işçiler, nakil talep tarihinden itibaren 1 yıl geçmeden aynı gerekçelerle yeniden nakil talebinde bulunamazlar.
MADDE 38 – İŞYERİNİN VEYA BİR KISIM ÜNİTESİNİN NAKLİ
a- İşyerinin ya da bazı ünitelerinin nakledilecek olması halinde;
1- İşyeri ya da bazı üniteleri ile birlikte nakle tabi tutulacak işçiler, nakil tarihinden 10 hafta önce yazılı olarak bilgilendirilir.
2- İşyeri ya da bazı üniteleri ile birlikte nakledilmeyi kabul ettiklerini 6 işgünü içerisinde yazılı olarak işyerine bildirmeyen işçilerin iş sözleşmeleri, işyerinin (ya da bir kısım ünitesinin) nakil tarihi itibarıyla ve yasal hakları ödenmek suretiyle işveren vekilince sona erdirilebilir.
b- İşyerinin veya bir kısım ünitesinin bulunduğu ilden başka bir ile nakli halinde, nakledilen işyeri (veya ünitesi) ile birlikte gönderilen işçiler takip eden ilk terfi döneminde bir üst ücret derecesine terfi ettirilirler. İl hudutları içinde yapılan nakil halinde üst ücret derecesi verilmez.
Parça başı işçileri için ücret derecesi kademe terfi derecesidir. Bu şekilde terfi eden işçilerin eski ücret derecelerinde geçen bekleme süreleri yeni ücret derecelerinde geçmiş sayılır.
c- Nakle tabi tutulan işçilere Harcırah Kanunu hükümleri uygulanır. Aynı il hudutları içerisinde nakle tabi tutulan işçilere bir işgünü, başka il hudutlarına nakledilen işçilere ise 7 takvim günü ücretli izin verilir.
ç- İşyeri naklinde, nakil kararının alınmasını müteakip sendikaya da bilgi verilir.
MADDE 39 – İŞYERİNİN KAPATILMASI
İşyerinin kapatılmasından en az 8 hafta önce işveren vekili; mevcut işçilerin meslek ve branşları ile ücret derecelerini gösteren bir çizelge ile bağlı olduğu Kuvvet Komutanlığına/Genel Müdürlüğe müracaat ederek bu işçilerin nakil imkânlarını sorar.
Kuvvet Komutanlığı/Genel Müdürlük öncelikle kendi bünyesinde bu işçiler için nakil imkânını araştırır; gerekirse diğer Kuvvet Komutanlıklarının/Genel Müdürlüklerin istekleri de göz önüne alınarak neticeyi işyerine bildirir.
İşçiler önerilen işyerlerine nakillerini talep ettikleri takdirde aynı ücret derecesi ile nakilleri yapılabilir. Önerilen işyerini kabul etmeyen veya kendisine yeni işyeri önerilmeyen işçilerin yasal hakları ödenerek iş sözleşmesi feshedilir.
Nakle tabi tutulan işçilere Harcırah Kanunu hükümleri uygulanır. Aynı il hudutlarındaki bir işyerine nakledilen işçiler ilişiğinin kesildiği tarihten itibaren bir gün, başka il hudutlarındaki işyerine nakledilenler ise 7 gün içerisinde yeni işyerlerine katılırlar ve bu sürelerde ücretli izinli sayılırlar.
İşçilerin işyerinin bulunduğu ilden başka bir ile nakli halinde, takip eden ilk terfi döneminde bir üst derecesine terfi ettirilirler. Bu şekilde terfi eden işçilerin eski ücret derecelerinde geçen bekleme süreleri yeni ücret derecelerinde geçmiş sayılır.
İşyerinin veya bazı ünitelerinin kapatılma kararının alınmasını müteakip sendikaya da bilgi verilir.
MADDE 40 – GENEL İLKE
Sınava tabi olan işçilerin sınavları, aşağıdaki maddelerde düzenlendiği şekilde yapılır ve değerlendirilir.